9 Temmuz 2014 Çarşamba

Gelir Geçer

"Vermez selam ol serv-i hıraman gelir geçer
Yollarda ömr-ü aşık-ı nâlân gelir geçer"
Nazım

Gelir Geçer

Ömür bir yürük semai şitaban gelir geçer
Tar bir mest mutrib elinde nim sofyan gelir geçer

Bir hoş sada bırakmaya bu kubbet'ül bakide
Avaze-i Elest acem-aşiran gelir geçer

Sanma ki mutad üzredir güzerinde afitab
Yar gecemden misl-i mah-i dırahşan gelir geçer

El açıp rahm dileyende salat-i seher Hakk'tan
Şirk midir hatrımdan zıll-i mihriban gelir geçer

Nazeninim tehir etme bundan artık teşrifin
Korkarım ki sen gelmeden şemistan gelir geçer

Nasıl şita dest urunca gül-i handan bunlanır
Zal-i felek sema döner hüsn ü an gelir geçer

Neshi nigehban oluptur şehrin küçelerine
"Pervazımdan yarim acep ne zaman gelir geçer?"

M. Bahadırhan Dinçaslan

23 Haziran 2014 Pazartesi

Öteki Ömer

 "Pek sarp yere çıkmışsın ey koyun çobanı! Hılfü'l-Fudül veya Mutayyibin'den bir adam tarafından öldürülmeyi ne kadar arzu ederdim..."

Eller var; tanrıyla bilek güreşindedir
Eller var; abdestli, munis, eller var hakir
Kimi tir û tirkeş kavrar, kimi sabanı

Ve bir el var lanetlenir günde beş vakit
Kurumadı, günahlarım ve küfrüm şahit
Zincire vuracak yine âl-i abânı

Alevlerin babasına değmez hutame
Ümmî sözü tesir etmez ebu'l hakeme
Gözbağların kaplasa da dağı yabanı:

Cesaret edemediğim cinayetlerden
Bir haber getirdim sana geldiğin yerden
Pek sarp yere çıkmışsın ey koyun çobanı!

M. Bahadırhan Dinçaslan

13 Haziran 2014 Cuma

La Bohème di Mariana

Zelil eden ve ağlatan aç koyanın adıyla
Mariana bir şuh kadın kıvrım kıvrım şehrayin
Tülü siyah kendi beyaz uğru gözleri ela
Denizkızı kadar hoppa okyanus kadar sakin

At üstünde çırılçıplak tanrının hediyesi
Nihil ayetince keskin nigehbana okları
Odamda bir meşum girdbad: cismi yok, yalnız sesi
Körüm, açım, kötürümüm saat altı civarı

Ah o sarkaç sekarette Azrail kadar dakik
Tık tık kırkayak beynimde -Mariana!- işkence
Usanmaz mı, tam tepemde kaç milyar yıllık mekik
Bir yol göster bana benden kurtuluş var mı sence?

Her sabah bir emir gelir: "yüklen obanı, dağıt!"
Her akşam ensemde yumruk fırka-i islahiye
Ben bir Avşar bozlağıyım, tan yerine bir ağıt
Bir Türkmence nazireyim yad dilde ilahiye

Karia kaçkını koro bir ağızdan uğultu
Bastırmaya sesim cılız kesiliyor nefesim
Beni nasıl bir sapığın mabedinde unuttu
Annem adımı koymadan... Mariana! Annem kim?

Hangi siyah elbisenin etekleri savrulup
Gün görmemiş bir kızılın keşfini bahşedecek?
Bana, söyle Mariana, kimler nereden bulup
Bir gümüş tepside Lokman sırrını faş edecek?

Hediyene bir kaçamak göz atıp râm olduğum
Bu sonsuza dek düşmeye benzer bela da niçin?
Kımıl kımıl haşerat ve yılanlar boğum boğum
Kuyumda Yusuf değilim bu esfel-i safilin!

Sabah uyumadan evvel yüzün belirdi camda
Işığının gözlerime çaktığı silüetin
Mariana! Hayra yorma, bugün sabah rüyamda
Tilaveti çınlıyordu bir şeytani ayetin

Gök Tanrı'nın hikmetinden sual eden bir adam
Tam dokuz defa çarpıldı bir Pırag sabahında
Dokuz Oğuz ve Üç Tatar yedi bakşı ve kırk kam
Bana sırıtıp yıkandı som yeşil günahında

Mariana, kabusuma bütün bütün gömüldüm
Boğuldu ahir çığlığım köpek nidalarında
Hasılı, rüyamda başka adam olmaya öldüm
Aşinasız bir can çıktı otel odalarında

M. Bahadırhan Dinçaslan

Notlar:
Lady Godiva, isminin anlamı "tanrının hediyesi". Kocası, vergilerin düşürülmesini isteyince, "eğer kent sokaklarında çıplak gezersen kabul ederim" der ve ata çıplak binen Lady Godiva'yı uğurlarken "tanrının hediyesini görsünler" diye alay eder. Lady Godiva sokakta gezerken, halk onlar uğruna bu aşağılanmayı kabul eden hanıma saygı için evlerine kapanır, kimse bakmaz. Sadece Tom adında biri bakar ve kör olur.

Mariana malum, meşhur çukur. Şiirdeki "nihil ayeti", "siyah elbise-kızıllık" vs. kısımlarını anlamak için okurun Lazarus, Nimela Libbar ve Siyah Elbiseli Kadın şiirlerimi okumuş olması lazım. Gerçi benim şiirlerimde anlaşılacak bir şey yok, kör ve topallar. Son mısra, N. Fazıl'ın Otel Odaları şiirine gönderme.

İstanbul, yeni evimde yazdığım ilk şiir.

"He that is strucken blind cannot forget
The precious treasure of his eyesight lost."

10 Şubat 2014 Pazartesi

Mişli Geçmiş Zaman

-Nihil novi sub sole-*

Sigaralar öksüz kalmış tablada
Son nefes beyhude alıp verilmiş
Burda gün doğarken orda, sılada
Akşamın yanına yarim serilmiş

Uzanmış da sarmış aşkla geceyi
Gözler kapanalı olmuş epeyi
Burda ben dinlerken uzak kuzeyi
Güneyde kıpkızıl güller derilmiş

Bir anlamı varsa bu sabahların
İlk defa yenidir gelecek yarın
Güneşin altında eski esrarın
Taptaze sırrına bugün erilmiş

M. Bahadırhan Dinçaslan

Nihil novi sub sole: "Güneşin altında yeni bir şey yok."

Özlemimi bir de saat farkı yaratacak kadar uzak bir gurbete düşmüş adamın gözünden anlatayım dedim. Bu veçhile bu şiir, Rusya'daki kardeşim Koca Furkan Dinçaslan'a ithaf olunur.



4 Şubat 2014 Salı

Girdâb Gazeli

Kâ’be olmasa kapun ay ile gün leyl ü nehâr
Eylemezlerdi tavâf ol güzeri döne döne
Necati Bey

Girdâb Gazeli

Zikr-i cehri etsem ism-i dilberi döne döne
Desem ey büşra-yı bahar gel beri döne döne

Setr-i nakş-ı sühan ile hafi kıldığım sırrın
Aksi çınlatsa âbar-ı aferi döne döne

Ben pervane acep midir gerdan-ı ateşiyim
Farzdır tavaf beyt-i âtâ-averi döne döne

Râhın revanıyım yarın yar gözümden revandır
Girdab olmuş bir ben benden içeri döne döne

Duydun mu duht-ı merdümün bu ademde tesirin?
Sarar manend-i duhter-i rez seri döne döne

Neshi misl-i peygamberdir neshinde evvelinin
Rind-i aşkındır bozuyor ezberi döne döne

M. Bahadırhan Dinçaslan

Sözcükler:
Zikr-i cehri: Sesli zikir, bazı tasavvuf akımlarınca benimsenmiştir.
Büşra: Müjde
Setr-i nakş-ı sühan: sözlerin, kelamın nakşı ve süsüyle örtmek
Hafi: Gizli (bir de zikr-i hafi vardır, zikr-i cehrinin karşıtı)
Âbar-ı afer: Yeryüzünün kuyuları. Meşhur "içinde saklayan sırrı kuyuya söyleyen adam" mitosuna gönderme.
Pervane: Bir ateşin etrafında dönmesiyle meşhur böcek.
Gerdan: Dönen
Beyt-i âtâ-aver: ihsan veren ev. Beytullah, yani Kabe
Rah: Yol
Revan: Giden, akan
Benden içeri: Yunus'un meşhur "beni bende demen ben bende değil / Bir ben vardır bende benden içeri" deyişine gönderme.
Duht-ı Merdüm: İnsan kızı
Duhter-i Rez: Üzüm kızı, şarabın lakabı. Nedim'in ""destide duhter-i rez destde duht-ı merdüm / kime el verdi felek böyle begim dünyada" yani "testide üzüm kızı, elde insan kızı / felek kime böyle bağışta bulunmuştur?" dizelerine gönderme.
Manend: Benzer
Neshetmek: Kaldırmak, geçersiz kılmak
Rind: Dünyaya aldırmayan
Neshi: Mahlasım

22 Ocak 2014 Çarşamba

Cihad-ı Ekber

"Nescio, sed fieri sentio et excrucior."
Catullus

"O belde"den kovulalı çok oldu
Raksına kapıldım ben de mutadın
Akışına bırakalı yok oldu
Mai bir köpüktü bende muradın

Aynalarda aksin aradığım, ey
İpeksi silüet, pırıltılı şey
Desem ki özümsün, ben sana üvey
Rakîbim, vesvesem, vehmim, yok-kadın!

Aklımdan, gönlümden çıkardımsa da
Gönlümde, fikrimde hep aynı sâdâ
Akşam vakti, elde kalem, masada
Melûlüm aklıma düştükçe yâdın

Ey yok-kadın, ey çocuklar mabudu
Aşıklar, mecnunlar, rindler umudu!

M. Bahadırhan Dinçaslan

16 Ocak 2014 Perşembe

Avaze-i Elest

Gel ey sultan-ı hubanım elestîden müştakem
De sahba-yı âlihede men bir kırık zevrakem

Ferahnak fasıllar raksı mutrıbin tellerinde
Hanendeler mene handan men zavallı gamnâkem

Her necmine birer melek yoldaş etmiş de Hüda
Feriştemden cüda düştüm men bedbaht-ı eflakem

Amennam acep mi Ahmed u Kamer[1] meseline
Gör men saatim ermeden hicrinden iki şâkem

Ki imanım sen şahıma şekten fariğdir zira
Men ne taib-i bihude[2] ne zahid-i zerrakem

Meyinden tadalı beri adın aydur hu derem
Sefa kılsan razı cefa etsen ram-ı firakem

Gam mıdır ez-cümle alem tekzib etse hikemin
Duymam, görmem, bilmem derim etrak-ı bi-idrakem

M. Bahadırhan Dinçaslan

Sözcükler:
Sultan-ı huban: Sevgililer sultanı, güzeller sultanı
Elestî: Elest meclisi, inanışa göre tanrının ruhları cisme bürümeden topladığı meclis. Eski gelenekte, müziğin lakaplarından biri de, “avaze-i elest” yani “elestin sesi”dir.
Müştak: Özleyen, arzu eden
Sahba: İçki içilen platform.
Alihe: İlahlar
Zevrak: Şişe
Ferahnak: Bir musiki makamı, “ferahlık içeren” gibi bir anlamı var
Mutrib: Sazcı
Hanende: Şarkıcı
Handan: Gülen
Gamnak: Gamlı
Necm: Yıldız
Ferişte: Melek
Cüda: Ayrı
Bedbaht: Şanssız, kötü talihli
Eflak: Gökler
Hicr: Ayrılık
Şak: Parça, yarık, surede “inşakka” (yarıldı) olarak geçiyor.
Şek: şüphe
Fariğ: Alakasız, öte
Taib-i bihude: Boş yere tövbe eden
Zahid-i zerrak: İki yüzlü ibadet eden kimse
Aydur: Eski Türkçe “aytmak” söylemek anlamına gelir. Halk şairleri vs. bu yüzden “aydur”, “eydür” derler, “Yunus Emre aydur”: “Yunus Emre söyler ki”
Ram: itaat eden
Firak: Ayrılık, ayrılık acısı
Tekzib: Yalanlamak
Hikem: Hikmetler
Etrak-ı bi-idrak: İdraksiz, anlayışsız Türk(ler)




[1] Ahmed u Kamer meseli: “Saat erişti ve ay ikiye bölündü” diye başlayan Kamer suresine gönderme.
[2] Nef’i’den sevdiğim bir kullanım: “Ne taib-i bihude, ve ne tevbe-şikestiz” yani “ne boşyere tövbe eden, ne tövbesini bozanız.” Dize sonundaki zerrak da, Kaygusuz’un “Ben bu zerrak sofulardan başkaca şeytan bilmezem” deyişinden mülhem.